Burgerwetenschap en meetgroepen

In Hollandse Luchten doen bewoners zelf onderzoek naar de luchtkwaliteit. In meetgroepen stellen zij vragen op die ze met sensormetingen proberen te beantwoorden. Dat noemen we burgerwetenschap. Doordat bewoners zelf de luchtkwaliteit meten kan er meer zicht op lokale bronnen ontstaan.

Meer data, een nieuw gesprek

In Hollandse Luchten zijn er verschillende meetgroepen in de provincie Noord-Holland actief. In de meetgroepen stellen bewoners samen meetvragen op over luchtkwaliteit in de gemeente. Zij willen weten of de luchtkwaliteit invloed heeft op hun gezondheid, hoe de lokale luchtkwaliteit zich verhoudt tot andere gemeenten in Nederland en of er iets te doen valt om de luchtkwaliteit lokaal te verbeteren. Tijdens bijeenkomsten analyseren we samen met gezondheidsexperts, lokale overheden en data-analisten de data. Ook gaan we met elkaar in gesprek over de uitkomsten en mogelijkheden om de luchtkwaliteit te verbeteren.

Nieuwe inzichten door burgerwetenschap

De metingen van burgerwetenschapssensoren kunnen een waardevolle aanvulling zijn op het officiële meetnetwerk voor het in kaart brengen van luchtkwaliteit. Door verschillende databronnen te combineren, worden er nieuwe inzichten opgedaan. Zo zorgt een fijnmazig meetnetwerk van sensoren er bijvoorbeeld voor dat patronen en trends over de tijd gemonitord kunnen worden op lokaal niveau. Daarnaast draagt het bij aan het in kaart brengen van de verspreiding van luchtverontreiniging en wordt het mogelijk om piekbelasting te herkennen. Omdat fijnstof zich als een deken over het land verspreid, kunnen pieken alleen dicht op de bron gemeten worden.

Onderzoek naar de herkomst van fijnstof.

“We zagen een enorme piek in uitstoot aan het einde van de feestweek. Onze eerste gedachte ging uit naar het vuurwerk. Maar die piek bleek niet alleen in Heemskerk, maar in heel Nederland. Later bleek: het was het verbranden van gassen die vrijkomen bij aardgaswinning, aardolieproductie en olieraffinage op de Noordzee. Zo zie je maar dat lokale en nationale metingen elkaar goed aanvullen. ”

Gerard Hollandse Held IJmond

Wat meten we en hoe?

De afgelopen jaren hebben er veel ontwikkelingen plaatsgevonden op het gebied van burgerwetenschapssensoren voor het meten van de luchtkwaliteit. Je kunt daarmee tegenwoordig relatief goed en betaalbaar fijnstof meten. De sensortechnologie is helaas nog niet zover dat stikstofdioxide goed te meten is.

In Hollandse Luchten meten we daarom fijnstof (PM2.5) met de SODAQ AIR. Stikstofdioxide (NO2) wordt gemeten met behulp van Palmes difussiebuisjes. Het grote verschil is dat de sensoren elke paar minuten een meting doen en dat de difussiebuisjes één keer per vier weken worden uitgelezen. De data van deze meetinstrumenten zijn voor iedereen te bekijken op de Hollandse Luchten kaart.

Wil je meer informatie over het zelf meten van de luchtkwaliteit? Lees dan deze pagina van het RIVM.

Updates

Veelgestelde vragen