Data combineren
De meetgroep wilde weten wat het effect van de (toenemende) bezoekersaantallen van de Zaanse Schans op de lokale luchtkwaliteit is sinds 2023. Om dit te onderzoeken is er in 2023 een fijnstofsensor in de buurt geplaatst. Er staan tot op heden geen Palmesbuisjes in de buurt, dus er is niet gekeken naar de uitstoot van stikstofdioxide. Hoewel dat de grootste bijdrage van verkeersuitstoot is.
Antwoord: Bij drukke verkeerssituaties is er sprake van piekbelasting. In het geval van verkeer door toerisme rondom de Zaanse Schans is het daarom het beste om naar uurgemiddelden te kijken. Echter, omdat er maar op één nabije locatie gemeten wordt kunnen we niet van de absolute waarden van één sensor uitgaan. Daarom baseert deze analyse zich voornamelijk op jaargemiddelden uit open databronnen en sensoren in de buurt.
Op Atlas Leefomgeving vind je verschillende kaarten over de leefomgeving, zoals de luchtkwaliteit. Je kunt er inzoomen op een bepaald gebied om de lokale concentraties te vinden. Het gaat hier om gemodelleerde jaargemiddelden.
Voor de omgeving van de Zaanse Schans werden de volgende gemiddelde concentraties van PM2,5 gevonden:
- In 2021 – tussen de 8,2 en 9 µg/m3
- In 2022 – tussen de 8,6 en 9,1 µg/m3
- In 2023 – tussen de 7 en 7,4 µg/m3
De Grootschalige Concentratie- en Depositiekaarten Nederland geven de volgende gemiddelde concentraties van PM2,5:
- In 2024 – 8,1 µg/m3
- In 2025 – 8,1 µg/m3 (dit gemiddelde zal nog gevalideerd worden met meetgegevens over 2025)
We adviseren je om zelf ook eens op deze kaarten te kijken rondom de Zaanse Schans.
Sensor 378 staat redelijk dichtbij de Zaanse Schans. Daarnaast staat er ook een sensor iets verder van het gebied af, sensor 415. Beiden zijn geplaatst in 2023. Idealiter zou je ook metingen met deze sensoren hebben van voor 2023 om deze vraag volledig te beantwoorden.
De sensoren hebben niet voor de gehele periode consistente en betrouwbare metingen gedaan, maar het lijkt erop dat ze dezelfde trends aangeven voor PM2,5 tussen 2023 en 2025.
Hierbij geeft sensor 415 wel consistent wat hogere concentraties aan dan 378. Maar, belangrijk om te vermelden is dat sensor 378 in verschillende intervallen niet actief was en de jaargemiddelden van deze sensor dus niet uit een zelfde aantal metingen komt als die van 415.
| Sensor 378 | Sensor 415 | |
| 2023 | 11,67 µg/m3 | 10,87 µg/m3 |
| 2024 | 5,98 µg/m3 | 9,79 µg/m3 |
| 2025 | 5,4 µg/m3 | 10,35 µg/m3 |
Tabel waarden gehaald uit CSV download van de sensoren.
In 2021 heeft de World Health Organization (WHO) nieuwe adviezen voor de luchtkwaliteit uitgebracht.
We zien dat de luchtkwaliteit rondom de Zaanse Schans voldoet aan de advieswaarde uit 2005. Dit zal de nieuwe EU grenswaarde worden in 2030. De trends van de Hollandse Luchten sensoren laten zien dat er wel momenten zijn gedurende het jaar waar deze waarde wordt overschreden. Tevens voldoet de locatie nog niet aan de nieuwste WHO advieswaarde van 2021.
Verder lijkt het met de beschikbare data niet zo dat de uitbreiding van bezoekers over de jaren de gemiddelde fijnstof concentratie heeft beïnvloed. In een verdiepend onderzoek kunnen verkeer- en bezoekersgegevens toegevoegd worden aan de analyse. Ook zou het interessant zijn om met Palmesbuisjes rondom deze locatie te gaan meten.
