
Het ontstaan
Sinds 2022 wordt in Gooise Meren en de BEL gemeenten de luchtkwaliteit in kaart gebracht door burgerwetenschappers. Ook sloot de reeds bestaande meetgroep Meetbaar Hilversum zich aan bij Hollandse Luchten. Zij meten fijnstof met sensoren van sensor.Community. De meetvragen in de regio draaien vooral om verkeer: dorpen liggen tussen en vlak langs drukke snelwegen. Maar ook in het centrum wordt drukte door leveranciers in de gaten gehouden. Bewoners maken zich zorgen over het effect van de uitstoot op hun gezondheid. Er wordt bijvoorbeeld gekeken wat het effect is van geluidsschermen of de windrichting. Daarnaast is houtstook een relevant thema voor de meetgroepen.
“We willen allemaal dat de luchtkwaliteit ideaal is, maar dat gaat niet gebeuren. Maar we kunnen wel onderzoeken wat de situatie nu is en wat we zelf kunnen doen.”
Samen meten, samen weten
Het in kaart brengen van de luchtkwaliteit is een langdurig proces. Je kunt pas iets over de metingen zeggen als er minstens een jaar gemeten wordt (langs alle seizoenen) en de locaties van de sensoren zijn essentieel. Bovendien is bronbepaling heel lastig: de objectieve metingen geven niet aan wáár de luchtverontreiniging vandaan komt. Maar daar komt de waarde van burgerwetenschap naar boven: zij kennen de context wel. Met het juiste meetplan kunnen er wel degelijk bronnen herleid worden. Daarnaast zorgt een fijnmazig meetnetwerk ervoor dat de intensiteit en de verspreiding van luchtverontreiniging in kaart gebracht kan worden. Met behulp van experts van instanties als het RIVM, TNO en de GGD kunnen bewoners zelf onderzoek doen naar de data en presenteren zij hun bevindingen aan geïnteresseerde medebewoners en de gemeenten.

Focusgebieden
Houtstook
Bewoners in de Gooi- en Vechtstreek maken zich zorgen over de luchtverontreiniging door houtstook in de buurt. Met de sensoren wordt roet als onderdeel van fijnstof gemeten, maar het is lastig om lokale pieken te linken aan houtstook als je niet voldoende sensoren om de bron hebt staan. Maar ook zonder metingen kun je als bewoner actie ondernemen binnen je gemeente. Denk aan bewustwording onder medebewoners. Maar we hebben ook tips voor het beïnvloeden van gemeentelijk beleid.
Verkeer
Wegverkeer is de grootste bron van stikstofdioxide. In de Gooi- en Vechtstreek staan er Palmesbuisjes langs wegen als de A27 en de A1. Zo was één van de meetvragen of er een effect te zien was van geluidsmuren langs de A1 op de verspreiding en concentratie van stikstofdioxide. De GGD Amsterdam heeft de meetresultaten over 2023 en 2024 gepubliceerd in een rapport.
Geluid
In 2023 heeft er een pilot Geluid Meten plaatsgevonden in Gooise Meren en de BEL gemeenten. In deze pilot werd de werd de kwaliteit van de geluidsomgeving inzichtelijk gemaakt door objectieve metingen (decibel) te combineren met de beleving van geluid. De meeste geluidsmeldingen gingen over weg- en vliegverkeer. Dit heeft geleid tot een aantal aanbevelingen die te terug te lezen zijn in een rapport van Munisense.
Samenwerking
Zowel Hilversum, Gooise Meren als de BEL gemeenten zijn aangesloten op het Schone Lucht Akkoord. Daarin werken ze onderling samen. De meetgroepen brengen met behulp van sensoren de lokale luchtkwaliteit en dragen daarom bij aan het opdoen van inzichten. Al jaren werken zij samen met de betrokken gemeenten aan de verbetering van de luchtkwaliteit.
Updates
Agenda
Bijeenkomst IJmond: samen aan de slag met data
Meetresultaten
Werkzaamheden NSTM terrein
In Haarlem bevindt zich een grote werkplaats van de NS Treinmodernisering (NSTM). Bewoners waren benieuwd wat het effect is van de werkzaamheden die daar plaatsvinden op de luchtkwaliteit in de omgeving.
Onderzoek
Sensoren
Sensortechnologie wordt steeds goedkoper en beter. Ook sensoren om kwaliteit van de lucht te meten ontwikkelen zich in rap tempo. In Hollandse Luchten hebben we de afgelopen jaren veel onderzoek gedaan naar betaalbare sensortechnologie voor luchtkwaliteit. Dit onderzoek blijft in volle gang.
Agenda
Bijeenkomst Gooi en Vecht: samen aan de slag met data
Agenda
Bijeenkomst Haarlem: samen aan de slag met data
Meetresultaten
Pieken in de Hollandse Luchten fijnstofdata: was dat Saharazand?
Van 4 maart tot de avond van 10 maart registreerden de sensoren van burgerwetenschappers in Nederland hoge pieken. Wat veroorzaakte deze pieken? Was het Saharazand?
Meetresultaten
Verkeersuitstoot rondom Zaanse Schans
In de gemeente Zaanstad bevindt zich de Zaanse Schans met historische gebouwen en molens. Bewoners zijn benieuwd of de toenemende bezoekersaantallen invloed hebben op de luchtkwaliteit, zoals de lokale fijnstof en NO2 concentraties.
Nieuws
Opgeruimd staat netjes: op naar verbeterde datakwaliteit
Leden van Hollandse Luchten dragen bij aan het opschonen van de sensordata.
Nieuws
Aan de slag met data in Haarlem
Op donderdag 9 juli hebben de meetgroep, data-analisten en andere geïnteresseerden zich verdiept in de data van Haarlemse sensoren en in de Samen Analyseren Tool. Zij gaven antwoord op een van de meetvragen.
Nieuws
Terugblik informatieavond N203 in Krommenie
Op woensdag 1 juli organiseerde de provincie Noord-Holland een bewonersbijeenkomst over alles wat er speelt rond de Provincialeweg N203 in Krommenie.
Onderzoek
Globe
In GLOBE onderzoeken leerlingen fijnstof met de snuffelfiets of sensor op een vaste plek.